Những ngày tôi được sai đến đất nước Côte d’ivoire thật là ngắn ngủi, vậy là tôi chuẩn bị rời giáo xứ Transua, nơi tôi đã phục vụ 6 tháng vừa qua. Tôi lấy thời gian dừng lại trong tĩnh lặng, tôi đọc lại hành trình sứ vụ tại đây, nơi mà tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình có cơ hội đến đó.

- Tạ ơn Chúa đã dành cho con khoảng thời gian và không gian này để con cảm nghiệm sâu sắc hơn ơn “quan phòng” của Thiên Chúa. Nơi đâu Chúa đặt để con người sinh sống, Chúa hiện diện, ban cho con người có điều kiện thuận lợi để sinh tồn và phát triển theo như khí hậu và vùng đất tại đó, dẫu có cơ cực, vất vả…

- Cám ơn Bề trên đã cho em cơ hội khám phá đất nước và văn hóa Côte d’ivoire. Thật sự em chỉ nhìn thấy và hiểu một chút loanh quanh trong làng thôi, đối với ngàn ngàn điều chưa từng biết đến bao giờ!

- Cám ơn quý sơ đang phục vụ tại Transua đã cho em những cơ hội sống cùng, được gặp gỡ, cùng đi thăm viếng, đưa Mình Thánh Chúa cho những người cao niên đau bệnh không đến nhà thờ được, cũng như thăm chào một số gia đình trong giáo xứ Transua và tham dự thánh lễ tại các làng xa thuộc giáo xứ; và cộng đoàn Bondoukou cũng đã dành cho em thời gian sống với và thăm viếng nơi các sơ làm việc

- Cám ơn người dân Côte d’ivoire người lớn cũng như em nhỏ đã dành cho tôi cái bắt tay nồng ấm, nụ cười thân thiện, lòng hiếu khách và ánh mắt sáng đầy nghị lực, kiên cường mà tôi học được từ người dân tại đất nước này. Kiên cường không thách thức với khó khăn nhưng vượt qua những gian truân cách anh hùng. Khó khăn luôn chờ ta!

Nhắc đến Côte d’ivoire điều gì mà tôi còn nhớ đến?

- Có phải chăng đó là một quốc gia Tây Phi có đường bờ biển dài hơn 500km, đất nước nổi tiếng là nhà sản xuất ca cao lớn nhất nhì thế giới, hay là đất nước có nền văn hóa phong phú với nhiều nhóm dân tộc nói tiếng địa phương khác nhau và trang phục nhiều màu sắc…

- Không! Điều tôi nhớ mãi là ánh mắt của những người dân “đầu đội trời, chân đạp đất.” Họ đi rẫy từ sáng sớm, chiều về mỗi người đội củi, đội chuối, khoai mì hay khoai ngọt (khoai mỡ) trên đầu. Vất vả cả ngày nhưng ánh mắt sáng của họ phản ánh niềm tin, nghị lực phi thường dường như đã được tôi luyện qua thời gian, dẫu cho đất cằn khô sỏi đá và thời tiết đôi khi rất khắc nghiệt.

- Hằng ngày các phụ nữ và cả những em nhỏ đi lấy nước về dùng… họ đội những can, thau nước lớn trên đầu. Họ không than vãn, có nước để sử dụng là mừng rồi! Từ đó tôi hiểu hơn tại sao cần tiết kiệm nước, nhất là trong mùa khô hạn như hiện nay.

- Làm sao tôi quên các Thánh Lễ tràn đầy tiếng vỗ tay nhún nhảy ngay từ đầu lễ. Tôi rất ngạc nhiên khi thấy các em nhỏ đội rỗ cà chua hoặc hành tây, người lớn đội quầy chuối, bịch gạo khoảng 5kg hoặc một “bloc” 6 chai nước khoáng lớn vừa múa hát lên dâng của lễ. Họ rất “thảo ăn.” Lòng hiếu thảo, sự quảng đại của họ nhắc nhở tôi bài học của Chúa Giêsu khi xưa: “Cũng có một bà goá nghèo đến bỏ vào đó hai đồng tiền kẽm… Đức Giêsu liền gọi các môn đệ lại và nói: “Thầy bảo thật anh em: bà goá nghèo này đã bỏ vào thùng nhiều hơn ai hết.” (Mc 12,42-43). Có phải chăng sự giàu có không nằm ở những gì ta nắm giữ, mà ở cách ta cho đi?

Điều khiến tôi xúc động khi sống tại Transua, là niềm tin của dân làng vào Thiên Chúa được thể hiện rất đỗi mộc mạc, đơn sơ. Tôi được tham dự thánh lễ ngày 25/12/2025 tại nhà thờ Saint Joseph Souromani gồm 3 làng; vì thế công bố Tin Mừng bằng 3 ngôn ngữ. Lễ Noël nhà thờ được trang trí một ít dây kim tuyến, bong bóng và dưới tượng thánh giá nhỏ treo trên cao sát tường là hình “ông già Noël”- chỉ có vậy thôi; nhưng niềm hân hoan vui mừng lễ ngày Ngôi Lời Nhập Thể được biểu hiện cách sống động qua từng nhịp múa, từng lời ca, người lớn cũng như em nhỏ, múa hát vang trời… Vâng! hơn 2000 năm trước các thiên thần cũng đã báo tin vui cho những mục đồng đơn sơ, chất phác như thế!

Thời gian tôi sống tại đây rất ngắn, thế nhưng trong tôi không chỉ là một thoáng nhớ về… mà còn là nỗi trăn trở, là ước mơ và cách riêng là lời cầu nguyện ngày nối tiếp ngày cùng với các nữ tu tông đồ Chúa Quan Phòng tại Côte d’ivoire: Tương lai nào cho sứ vụ của Dòng? Tương lai nào cho các trẻ em, cho các thiếu nữ mà tôi từng gặp gỡ nơi đây?

Chúa ơi, bông hoa nhỏ mọc giữa sa mạc đất khô nứt nẻ, Chúa vẫn chăm sóc để nó được đơm bông và toả hương… Con dâng lên Chúa ước mơ về sứ vụ, ước mơ về ơn gọi của nữ tu Chúa Quan Phòng tại đây; cũng như những thiếu nhi và thanh nữ mà Chúa trao phó cho chúng con qua sứ vụ giáo dục. Lời Cha Á Thánh hơn 260 năm vẫn còn vang vọng như một lời chúc phúc cho chúng con hôm nay: “Nguyện ơn Chúa luôn ở với các con. Cha ước ao các con nhiệt thành dạy dỗ các thiếu nữ. Chính do một ơn đặc biệt mà Chúa gọi các con vào công trình này. Cha xin các con hãy trung thành góp sức vào những dự định của Người và làm theo ý Người.” (HD trg. 285)

Tôi rời nơi đây với tâm tình cảm tạ cùng với lòng biết ơn. Biết ơn vì đã được sống giữa chị em ở nơi đây, biết ơn vì có cơ hội sống cùng những con người phi thường, biết ơn vì khi sống nơi đây tôi ý thức sâu xa hơn tình liên đới với mọi người bằng tấm lòng chạnh thương. … “Trong cộng đoàn tông đồ, cùng chung trách nhiệm về DỰ ÁN của Hội Dòng. Linh đạo tông đồ của cha Gioan Martinô MOYË biến chúng ta thành những người “tỉnh thức”. Linh đạo này làm cho ta trở thành những dụng cụ của “Kế hoạch của lòng thương xót Thiên Chúa trên cả vũ trụ” (Eph.1) mà Đức Kitô Giêsu thành Nazareth đã đảm nhận và biến đổi cái thực tại cách sung mãn trong mầu nhiệm Nhập Thể của Ngài.” (Trích lời giới thiệu sách Hiến Pháp của Bề trên Tổng quyền - soeur Marie Claude FAURE.)

Tất cả là ơn ban, tôi tin tưởng trao phó mọi sự trong tay Thiên Chúa Quan Phòng yêu thương và tôi ngân nga bài hát rất quen thuộc: “Chúa Quan Phòng, người thương xót luôn ban muôn ơn cho những ai tin cậy mến…”

Transua ngày 03 tháng 02 năm 2026

Sr. Marie Chantal BTK Loan