Trước hết chúng ta cần phải nhìn nhận rằng: không có một cộng đoàn nào gọi là “Hoàn Hảo” tại trần gian này cả. Ngay cả Giáo Hội với bản chất là Thánh Thiện thì, cũng là nơi qui tụ của những tội nhân (bình diện cơ cấu), của những con người mang kiếp lữ hành hướng về niềm hy vọng bước vào cộng đoàn Ba Ngôi Thiên Chúa. Trong mỗi cộng đoàn là nơi mà các thành viên cần nâng đỡ nhau, để trở nên mỗi ngày một tốt hơn hầu phát triển sự tự do để biết yêu thương của chính họ. Thánh Phao-lô đã khuyên: “Mỗi người chúng ta nên nghĩ đến những người anh em chung quanh mình, và giúp họ trở thành những người Ki-tô hữu vững mạnh hơn.” (Rm 15, 2)
Tuy nhiên thực tế cho thấy, rất nhiều lần trong cuộc sống chúng ta không thực hiện sự nâng đỡ nhau, do thiếu niềm tin và nỗ lực. Ngay trong các cộng đoàn tiên khởi được xem như mẫu mực, thì vẫn còn một quảng cách rất xa với sự hoàn thiện. Đó là những lỗi lầm mà cũng như họ, hôm nay chúng ta đấm ngực để sám hối: lỗi trong tư tưởng, lời nói và việc làm.
Tội trong tư tưởng:
Việc quá chú trọng và đặt lợi ích của bản thân lên trên lợi ích của người khác, là một trong những tội về tư tưởng. Thánh Phao-lô đề cập đến vấn đề này: “Anh em hãy lấy lòng khiêm nhường mà coi người khác hơn mình, Mỗi người đừng tìm lợi ích cho riêng mình, nhưng hãy tìm lợi ích cho người khác. Giữa anh em với nhau, anh em hãy có tâm tình như chính Đức Giê-su Ki-tô.” (Pl 2, 3-5).
Thánh Phao-lô lên án mạnh mẽ tội trong tư tưởng, được cho là “nghi ngờ xấu cho nhau.” (1 Tm 6, 4). Ngài nối kết tội này với ghen tị, tranh chấp, cãi vã là hậu quả tất yếu. Gần với tội này là khuynh hướng xét đoán nhau, mà ngài đã lên án và xem đó là nguyên nhân hủy diệt cộng đoàn: “Đây cũng là lý do tại sao anh em đừng bao giờ xét đoán người anh em, khinh dể người anh em như một vài người trong anh em đã làm... Vậy chúng ta đừng xét đoán nhau nữa. Tốt hơn, anh em hãy xét sao để tránh gây cớ cho anh em mình phải vấp ngã.” (Rm 14, 10.13)
Thánh Giacobe nhắc nhở chúng ta, có hai điều dẫn đến sự bất đồng và những sai lầm khác có nguy cơ phá hủy cộng đoàn: “Thật vậy, ở đâu có ghen tương và tranh chấp, ở đó có xáo trộn và đủ mọi thứ xấu xa.”(Gc 3, 16). Tương tự, thánh Phao-lô nói: “Đừng có cạnh tranh hay làm vì hư danh.” (Pl 2, 3; x.1Cr 3,3; Ep 4,31-32).
**Tội trong lời nói:
Chúng ta hiểu đầu mối của mọi tội đều phát xuất từ tư tưởng. Nhưng một khi nó đã được biểu lộ ra bên ngoài, trước hết đó là lời nói, như thánh Phao-lô cảnh báo: “Nếu anh em đang cắn xé lẫn nhau, tốt hơn anh em hãy coi chừng, vì làm như thế anh em sẽ tiêu diệt cộng đoàn.” (Gl 5, 15). Ngài thừa nhận có những khác biệt tồn tại, những xung khắc nghiêm trọng cần được đưa ra giữa cộng đoàn để giải quyết, nhằm xây dựng sự hiệp nhất: “Thưa anh em, nhân danh Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, tôi khuyên tất cả anh em hãy nhất trí với nhau trong lời ăn tiếng nói...Thật vậy, thưa anh em, người nhà của bà Khơloe cho tôi hay anh em có những xung khắc nghiêm trọng.” (1Cr 1, 10-11).
Chắc chắn nhiều lần trong cuộc sống, chúng ta đã từng phàn nàn hay tranh cãi nhau với người khác. Thánh Phao-lô mời gọi: “Anh em hãy làm mọi việc mà đừng kêu ca hay phản kháng.” (Pl 2, 14). Với tâm tình và sự quan tâm của một người cha, thánh Phao-lô đã khuyên răn giáo đoàn Epheso về những chi tiết khác để thực hành trong cuộc sống: “Đừng bao giờ...nóng nảy giận hờn hay la lối thóa mạ và hãy loại trừ mọi hành vi gian ác.”(Ep 4, 31). Ngài cũng cảnh báo chúng ta chống lại sự lừa dối lẫn nhau, và đã đưa ra những điểm cụ thể để kiềm chế sự nóng giận: “Vì thế, từ bây giờ trở đi, anh em phải cởi bỏ sự gian dối và nói thật với nhau. Bởi vì chúng ta là phần thân thể của nhau. Ngay cả khi anh em nổi nóng, đừng có phạm tội; chớ để mặt trời lặn mà cơn giận vẫn còn.” (Ep 4, 25-26)
**Tội trong hành động:
Sau hết thánh Phao-lô nhắc nhở chúng ta rằng, có một vài hành động chính là tội chống lại cộng đoàn; ngay cả những việc chúng ta làm, tự bản chất hoàn toàn hợp pháp: “Hãy coi chừng kẻo sự tự do của anh em nên dịp cho những người yếu đuối sa ngã...Như vậy, phạm đến anh em là làm thương tổn lương tâm yếu đuối của họ, là phạm đến Đức Ki-tô.”(1Cr 8, 9-12).
Và đối với hành động trả thù của một thành viên trong cộng đoàn, thánh Phê-rô và Phao-lô đề nghị chúng ta hai cách phản ứng: “Đừng lấy ác báo ác, đừng lấy lời nguyền rủa đáp lại lời nguyền rủa, nhưng trái lại hãy chúc phúc, vì anh chị em được kêu gọi chính là để thừa hưởng lời chúc phúc.”(1Pr 3, 9). Và: “Dù sao, nguyên việc anh em kiện cáo nhau đã là một thất bại cho anh em rồi. Tại sao anh em chẳng thà chịu bất công, chịu thiệt thòi ?”(1Cr 6, 7).
**Buổi họp cộng đoàn:
Về các buổi họp cộng đoàn, chúng ta được mời gọi tránh tình trạng bè phái: “Tôi chẳng khen anh em đâu, vì những buổi họp của anh em không đem lại ích lợi gì mà chỉ gây hại. Thật thế, tôi nghe rằng, khi họp cộng đoàn, anh em chia rẽ nhau, và tôi tin điều đó có phần nào đúng.”(1Cr 11, 17-18).
Anh cũng đừng vắng mặt trong các buổi họp, nhưng hãy cổ vũ nhau cùng tham dự: “Chúng ta hãy đến với nhau, làm sao cho người này thúc đẩy người kia sống yêu thương và làm những việc tốt. Chúng ta đừng bỏ các buổi họp như vài người quen làm, trái lại hãy khuyến khích nhau cùng đi.”(Dt 10, 24-25).
Nhiều lỗi lầm chúng ta tái phạm hết lần này đến lần khác, nhưng nhờ vào hành vi sám hối mỗi ngày trước Thánh Thể, và trong các buổi họp cộng đoàn, giúp chúng ta vâng nghe Lời Chúa, như thánh Giacobe dạy: “Anh em hãy thú tội với nhau và cầu nguyện cho nhau để được cứu thoát.” (Gc 5, 16). Hành động khiêm nhường này sẽ góp phần rất nhiều trong việc tiến triển đức tin và sự tin tưởng lẫn nhau. Nó biểu lộ ước muốn được tha thứ của Thiên Chúa trong cộng đoàn bất toàn. (x. Gl 6, 1; 1Pr 4, 8).
Vài gợi ý:
1/ Có những tội nào trong hành động chống lại cộng đoàn, mà bạn muốn muốn thú nhận và xin tha thứ?
2/ Có những tội trong lời nói xúc phạm đến một thành viên khác và bạn muốn cầu xin sự tha thứ của người ấy?
Lm.Paul