(Ga 15,9–13)

9“Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy. Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy. 10Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình thương của Người. 11Các điều ấy, Thầy đã nói với anh em để anh em được hưởng niềm vui của Thầy, và niềm vui của anh em được nên trọn vẹn.

12“Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. 13Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình.

1. Từ Bàn Tiệc Đến Vườn Dầu: Khi Tình Yêu Không Còn Là Cảm Xúc Nhưng Là Một Lựa Chọn

Chiêm ngắm Đức Giêsu trong đêm Tiệc Ly… rồi theo Ngài bước vào vườn Dầu, ta không chỉ thấy một sự thay đổi không gian, nhưng là một hành trình nội tâm rất thật của tình yêu mà ai trong chúng ta cũng đã từng đi qua theo một cách nào đó. Một bữa tiệc đầy yêu thương… rồi một khu vườn đầy cô đơn. Một nơi có sự hiện diện của bạn hữu… rồi một nơi chỉ còn lại sự thinh lặng và thao thức. Điều gì đã xảy ra giữa hai không gian ấy? Ở bàn tiệc, Đức Giêsu nói về tình yêu: “Anh em hãy ở lại trong tình yêu của Thầy.” Một lời mời thật đẹp… nhưng cũng rất sâu, bởi vì nếu tình yêu chỉ là cảm xúc, thì lời mời ấy thật dễ, ai trong chúng ta cũng có thể “ở lại” khi lòng mình còn ấm, còn vui, còn được đón nhận. Nhưng ở lại trong tình yêu… nghĩa là gì khi lòng mình không còn dễ chịu nữa? Khi người bên cạnh không còn hiểu mình như trước? Khi một lời nói vô tình làm mình chạnh lòng, khi một ánh mắt làm mình thấy bị bỏ rơi, khi những điều quen thuộc bỗng trở nên xa lạ? Có khi nào ta cũng đã từng ở trong một “bàn tiệc” như thế, nơi mọi sự dường như rất đẹp, rất đúng, rất êm đềm… nhưng chỉ một biến cố nhỏ thôi, một hiểu lầm, một thất vọng, một điều không như ý, là ta bắt đầu thu mình lại, bắt đầu giữ khoảng cách, bắt đầu tự bảo vệ mình? Và rồi ta tưởng rằng mình vẫn đang ở lại, nhưng thật ra lòng mình đã bắt đầu bước ra khỏi mối tương quan đó từ lúc nào không hay. Phải chăng, tình yêu thật sự không được đo bằng những lúc dễ dàng, nhưng bằng những lúc ta vẫn chọn ở lại… ngay cả khi không còn cảm thấy gì, ngay cả khi ở lại trở thành một chọn lựa chứ không còn là một phản xạ tự nhiên của cảm xúc nữa?

2. Vườn Dầu: Nơi Ta Nhận Ra Mình Yêu Nhưng Vẫn Có Thể Bỏ Rơi

Chỉ một lúc sau đó thôi, trong vườn Dầu, Đức Giêsu không còn ở trong bầu khí ấm áp của bàn tiệc nữa, Ngài bước vào một nỗi buồn sâu thẳm, một sự cô đơn rất thật mà không ai có thể chia sẻ trọn vẹn, và Ngài chỉ xin các môn đệ một điều rất nhỏ: “Anh em ở lại đây… và canh thức với Thầy.” Một lời xin nghe qua thì rất đơn sơ, không đòi hỏi gì lớn lao, không yêu cầu hy sinh to tát, chỉ là ở lại và thức với Ngài trong một khoảng thời gian thôi. Nhưng các ông đã ngủ, và điều này không xa lạ với kinh nghiệm của chúng ta, bởi vì có những lúc ta cũng yêu, nhưng ta vẫn “ngủ”, ta vẫn không đủ tỉnh thức để ở lại với người khác trong lúc họ cần mình nhất. Không phải vì ta không quan tâm, nhưng vì ta mệt, vì ta bị cuốn vào những lo lắng riêng, vì ta nghĩ rằng “chắc không sao đâu”, vì ta không nhận ra được chiều sâu của nỗi đau nơi người khác. Có khi trong đời sống cộng đoàn, trong gia đình, trong những mối tương quan gần gũi nhất, ta cũng đã từng như thế: một người đang cần được lắng nghe, nhưng ta lại vội vàng kết thúc câu chuyện; một người đang chờ một lời chia sẻ, nhưng ta lại chọn im lặng; một người đang ở trong “vườn Dầu” của họ, nhưng ta lại không đủ nhạy để nhận ra. Và rồi sau đó, ta có thể vẫn tiếp tục sống bên nhau, vẫn làm việc chung, vẫn nói chuyện bình thường, nhưng có một khoảng cách vô hình đã được tạo ra. Phải chăng điều đau nhất không phải là bị bỏ rơi bởi người xa lạ, nhưng là bị bỏ rơi bởi những người mình tin rằng sẽ ở lại? Và khi nhìn lại, ta có dám nhận ra rằng mình cũng đã từng là người “ngủ quên” trong tình yêu như thế không?

3. Khi Ta Nghĩ Mình Đang Ở Lại Nhưng Thực Ra Đã Khép Lòng Từ Lâu

Có khi nào ta vẫn nghĩ mình đang “ở lại”… nhưng thực ra, ta chỉ đang ở lại trong thế giới của riêng mình? Một thế giới mà ở đó ta thấy mình đúng, mình bị tổn thương, mình cần được hiểu… nhưng lại không còn mở ra để hiểu người khác nữa. Ta vẫn ở lại trong công việc, ở lại trong vai trò, ở lại trong những điều quen thuộc… nhưng chưa chắc đã là ở lại trong tình yêu. Và điều này rất tinh tế, bởi vì bên ngoài, ta vẫn làm mọi sự đúng, vẫn chu toàn trách nhiệm, nhưng bên trong, lòng ta đã bắt đầu khép lại từ lúc nào không hay.

Có khi chỉ là một suy nghĩ rất nhỏ thôi: “Tôi đã làm đủ rồi”, “Tôi không cần phải cố thêm nữa”, “Người kia phải hiểu tôi chứ”… và từ những điều rất nhỏ đó, một khoảng cách âm thầm được tạo ra. Không ồn ào, không rõ ràng… nhưng đủ để làm cho lòng ta không còn mềm nữa, không còn muốn lắng nghe nữa, không còn muốn bước thêm một bước về phía người khác nữa. Ta vẫn ở đó… nhưng không còn thật sự ở với nhau.

Bởi vì khi tình yêu thật sự hiện diện, nó không làm cho lòng ta khép lại, không làm cho ta trở nên nặng nề, không làm cho ta phải cố giữ lấy mình như một pháo đài cần bảo vệ. Tình yêu của Đức Giêsu không phải là một cảm giác dễ chịu bên ngoài, nhưng là một con đường rất sâu bên trong – một con đường buộc ta phải đi qua sự thật của chính mình. Và sự thật đó không phải lúc nào cũng dễ chấp nhận: có những ích kỷ ta không muốn nhìn, có những nỗi sợ ta không muốn gọi tên, có những giới hạn ta vẫn cố che đi.

Con đường ấy đi qua vườn Dầu… nơi mà Ngài đã thưa: “Xin đừng theo ý con…” Một lời không nhẹ nhàng, không dễ dàng, nhưng là một lời được sinh ra từ giằng co, từ nỗi sợ, từ một chọn lựa rất thật: giữ lại cái tôi của mình… hay buông mình vào một tình yêu lớn hơn. Và có lẽ, ở lại trong tình yêu cũng bắt đầu từ chính khoảnh khắc đó – khi ta dám nhận ra rằng: điều đang giữ ta lại… không phải là hoàn cảnh, mà là chính cái tôi của mình.

4. Những Vườn Dầu Rất Đời: Khi Ta Muốn Rút Lui Nhưng Được Mời Ở Lại

Nếu thành thật nhìn lại, mỗi người chúng ta đều có những “vườn Dầu” rất riêng, rất đời, rất cụ thể, không phải là những điều lớn lao, nhưng là những khoảnh khắc rất quen thuộc: khi ta bị hiểu lầm mà không được giải thích, khi ta góp ý mà không được đón nhận, khi ta cố gắng nhưng không ai ghi nhận, khi ta thấy mình bị bỏ quên giữa một tập thể, khi ta cảm thấy mệt mỏi với chính những người mình từng rất nhiệt thành yêu thương. Những lúc đó, phản ứng tự nhiên của ta thường là rút lui, thu mình lại, làm cho xong việc, hoặc giữ một khoảng cách an toàn để không bị tổn thương thêm. Và điều đó rất con người, rất dễ hiểu. Nhưng chính trong những lúc rất thật đó, ta lại được mời gọi không phải làm điều gì lớn lao, không phải trở nên hoàn hảo ngay lập tức, nhưng chỉ là… ở lại. Ở lại… không phải để chịu đựng trong cay đắng, nhưng để học cách tin tưởng khi mình không hiểu. Ở lại… không phải để chấp nhận mọi thứ một cách mù quáng, nhưng để không vội vàng đóng lại cánh cửa của lòng mình. Ở lại… không phải vì mọi sự đã rõ ràng, nhưng vì ta tin rằng ngay trong sự mơ hồ, tình yêu vẫn đang âm thầm hiện diện và làm việc. Và có khi, việc ở lại đó rất cụ thể: là không trả lời lại ngay khi đang nóng giận, là chọn im lặng để lắng nghe thêm một chút, là dám nhìn lại mình thay vì chỉ nhìn vào lỗi của người khác, là chấp nhận rằng mình cũng có thể sai, cũng có thể chưa trọn vẹn. Những điều nhỏ bé đó, tưởng chừng rất bình thường, nhưng lại chính là những bước chân rất thật trên con đường ở lại trong tình yêu.

5. Ở Lại Đến Cùng: Khi Ta Dám Thưa Một Lời Rất Thật Với Chúa

Nhưng nếu đi sâu hơn nữa, ta sẽ nhận ra rằng điều khó nhất không phải là hiểu được điều phải làm, nhưng là dám sống điều đó mỗi ngày, bởi vì có những lúc ta không muốn buông, không muốn lắng nghe, không muốn nhận mình chưa trọn vẹn, và chính từ đó, rất nhẹ thôi, ta bắt đầu xa dần khỏi tình yêu mà chính mình cũng không nhận ra. Đức Giêsu đã không rời khỏi vườn Dầu, Ngài ở lại… không phải vì mọi sự dễ dàng, nhưng vì Ngài yêu đến cùng, một tình yêu không dựa trên cảm xúc, nhưng dựa trên sự trung tín và trao ban. Và điều này chạm đến ta, bởi vì ta cũng được mời gọi sống một tình yêu như thế, không phải lúc nào cũng mạnh mẽ, nhưng là kiên trì, không phải lúc nào cũng rõ ràng, nhưng là trung thành. Và có lẽ điều đẹp nhất ta có thể làm lúc này không phải là nói nhiều, không phải là giải thích hay biện minh, nhưng là dám đứng trước Chúa với tất cả sự thật của mình và thưa một lời rất đơn sơ: Lạy Chúa, có những lúc con đã không ở lại trong tình yêu của Chúa, con đã chọn cách khép lại, đã mệt mỏi, đã giữ lấy chính mình, đã im lặng khi cần lên tiếng, đã rút lui khi được mời gọi ở lại… nhưng hôm nay, con muốn ở lại. Không phải vì con mạnh mẽ, nhưng vì con tin rằng Chúa vẫn ở lại với con. Xin dạy con biết ở lại… khi dễ dàng, và cả khi không dễ dàng. Xin dạy con biết yêu… không theo cách của con, nhưng theo cách Chúa đã yêu, một tình yêu kiên nhẫn, âm thầm, nhưng đi đến cùng.

Và có lẽ, điều thật nhất lúc này… không phải là nói thêm một điều gì nữa, cũng không phải là cố gắng hiểu cho hết mọi điều, nhưng là dám dừng lại một chút… để nhìn vào chính lòng mình.

Nhìn xem… trong những ngày vừa qua, ta đã thực sự ở lại trong tình yêu chưa… hay có những lúc ta đã khép lại, đã mệt mỏi, đã chọn giữ lấy mình nhiều hơn là mở ra với người khác?

Có những điều rất nhỏ thôi… nhưng lại nói lên rất nhiều: một lần không muốn lắng nghe, một lần vội vàng kết luận, một lần giữ lại trong lòng một điều không vui mà không muốn buông… Và chính những điều rất nhỏ đó, có khi đã làm cho ta xa dần tình yêu mà mình vẫn nghĩ là mình đang sống.

Giờ đây, ta không cần phải giải thích, cũng không cần phải biện minh… chỉ cần ở lại, trong sự thật của chính mình, trước mặt Chúa.

Xin mỗi người dành một chút thinh lặng… để nhìn lại, để nhận ra, và để thưa với Chúa một lời rất thật từ lòng mình.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã yêu chúng con đến cùng, và mời gọi chúng con ở lại trong tình yêu của Chúa. Nhưng Chúa cũng thấy những lần chúng con đã làm cho tình yêu trở nên nặng nề, khép kín, thiếu tự do. Xin cho chúng con biết hoán cải từ bên trong, biết buông ý riêng, biết khiêm tốn nhận ra sự thật về mình, biết tin tưởng và lắng nghe, để đời sống thánh hiến của chúng con thực sự trở thành nơi tình yêu của Chúa được sống và được lớn lên. Amen.

Sr. Maria Trang Châu

TD.Cù Lao Giêng