Con xin kính chào Cha Trưởng Ban Giáo Lý Giáo Phận, Xin kính chào Quý Cha, Quý Thầy, Quý Nữ Tu đang đồng hành với các Giáo Lý Viên, Thân mến chào tất cả các Anh Chị Giáo Lý Viên,  Chỉ còn hơn một tháng nữa là chúng ta bước vào Năm Đức Tin. Là những người dưới tác động của Chúa Thánh Thần, chúng ta đã được kêu gọi trở thành Người Giáo Dục Đức Tin. Ý thức được vai trò quan trọng này, Ban Giáo Lý của Giáo Phận chúng ta, từ quý Cha đến quý Nữ Tu và tất cả các Giáo Lý Viên đã làm việc cật lực từ ngay sau khi Đức Thánh Cha công bố “Tự sắc Porta Fidei ”. Đặc biệt hôm nay, trong thời gian cận kề của Ngày Khai Mạc Năm Đức Tin, chúng ta lại được cùng nhau chuẩn bị kỹ hơn qua Ngày Giáo lý Chủ Đề : “Đức Tin Gọi Mời Hòa Nhập Và Nối Kết ”. 

Trong tinh thần của một Đức Tin luôn biết “Gọi Mời Hòa Nhập Và Nối Kết”, chúng ta cùng chia sẻ với nhau những Phương Pháp Truyền đạt Giáo Lý thế nào cho có hiệu quả, nói rõ hơn là việc dạy giáo lý như thế nào để có thể bắt chước được phương pháp sư phạm của Thiên Chúa Cha là Đấng luôn tìm cách liên lạc với con cái của Ngài qua những kinh nghiệm khác nhau trong đời sống họ.

Điều khó đối với việc dạy giáo lý là làm sao chúng ta tìm ra những phương thế truyền thông hoàn toàn kính trọng chân lý của đức tin và đồng thời cũng hoàn toàn tôn trọng những hoàn cảnh cụ thể của học viên. Có làm được như thế, thì việc dạy giáo lý mới giúp học viên biến đời sống họ thành một món quà tình yêu chân thành và tinh tuyền cho Thiên Chúa Cha và tha nhân.

 Xin kính mời tất cả chúng ta cùng chia sẻ với nhau Đề Tài:

 

“PHƯƠNG PHÁP KHAI TÂM TRONG VIỆC TRUYỀN ĐẠT GIÁO LÝ”

( dựa theo ” SÁCH CHỈ NAM VỀ DẠY GIÁO LÝ “).

 Đây là một Tài Liệu chính thống, được Thánh Bộ Giáo sĩ soạn thảo theo các Văn kiện của Giáo Hội . Mục đích của Sách Chỉ Nam này là đưa ra những nguyên tắc thần học và mục vụ được rút ra từ Huấn Quyền và từ Công Đồng Vaticanô II để làm nền tảng vững chắc cho việc giảng dạy về Đức Tin. (Số 9)

 Để việc học hỏi được có kết quả, trước tiên, chúng ta nên cùng nhìn lại BẢN CHẤT, MỤC ĐÍCH VÀ NHỮNG NHIỆM VỤ CỦA VIỆC DẠY GIÁO LÝ, để nhờ những chỉ dẫn cơ bản đó, chúng ta sẽ được khai thông và có một cái nhìn sáng sủa mà ý thức hơn nhiệm vụ rất cao trọng của mình trong việc truyền đạt giáo lý.

 

 I – BẢN CHẤT, MỤC TIÊU VÀ NHỮNG NHIỆM VỤ CỦA VIỆC DẠY GIÁO LÝ

 

 1/ BẢN CHẤT CỦA VIỆC DẠY GIÁO LÝ:

Dạy Giáo Lý là công việc của Hội Thánh. Qua công việc dạy Giáo lý này, Hội Thánh tiếp tục sứ vụ giảng dạy của Chúa Giêsu, dưới sự hướng dẫn và quyền năng của Chúa Thánh Thần. Hội Thánh truyền cho con cái mình “Đức Tin mà chính Hội Thánh sống”. Hội Thánh truyền lại Đức Tin bằng cách dẫn đưa học viên đến việc đào sâu Đức Tin và canh tân đời sống trong Đức Kitô.

* Thực thi công việc dạy Giáo Lý là đáp trả lại sự sống của Chúa Thánh Thần trong chúng ta qua Bí Tích Thánh Tẩy, Thêm Sức và được nuôi dưỡng nhờ Bí Tích Thánh Thể. Chúng ta sẽ thể hiện sự đáp trả này qua việc truyền thụ Đức Tin và Cách Sống Đức Tin của chúng ta cho các Học viên.

* Còn Học viên Giáo Lý thì được ân sủng Chúa Thánh Thần ban qua Bí Tích Rửa Tội thúc dục họ đáp lại việc được truyền thụ và thực hành Đức Tin (Số 78-79)

 

2/ MỤC TIÊU CỦA VIỆC DẠY GIÁO LÝ:

Dạy Giáo Lý là tìm cách củng cố và phát triển sự hiệp thông giữa học viên và Chúa Giêsu Kitô.

Nhờ Bí Tích Rửa Tội, người được học Giáo Lý đã có sự sống trong Đức Kitô; họ đã trở nên con cái Thiên Chúa trong Con Một Ngài. Việc dạy Giáo Lý giúp họ biết Đức Kitô cách trọn vẹn hơn. Khi biết Đức Kitô thì cũng có nghĩa là biết Thiên Chúa Cha là Đấng đã sai Người xuống thế gian, và Chúa Thánh Thần, là món quà mà Chúa Cha và Chúa Con ban cho chúng ta trong Hội Thánh.

 Mục tiêu của môn Giáo Lý là sự hiệp thông trọn vẹn hơn với Chúa Giêsu Kitô. Mục tiêu này đạt được qua việc tuyên xưng Đức Tin bằng việc mỗi ngày một hiểu biết và gắn bó nhiều hơn với Đức Tin. Việc tuyên xưng Đức Tin vào Chúa Giêsu Kitô luôn luôn cũng là tuyên xưng Đức Tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi. Biết Chúa Giêsu cách sâu xa hơn cũng là biết Thiên Chúa Cha và Chúa Thánh Thần nhiều hơn. Bằng cách giúp chúng ta tuyên xưng Đức Tin bằng cả tâm hồn, môn Giáo Lý cũng giúp chúng ta biểu lộ Đức Tin của chúng ta vào Bí Tích Thánh Thể và các Bí Tích khác, và sống “những quyết tâm mà Đức Tin đòi hỏi” (Số 82).

Khi chúng ta tuyên xưng Đức Tin vào Thiên Chúa, là Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, chúng ta nói rõ rằng lòng mến Chúa yêu người là trọng tâm của đời sống và hoạt động của chúng ta. Việc tuyên xưng Đức Tin giải thoát chúng ta khỏi việc tôn thờ các tà thần.

Tuy Đức Tin được tuyên xưng cách cá nhân nhưng luôn luôn ở trong và nhờ Hội Thánh. Tuyên xưng Đức Tin nghĩa là cùng tất cả các anh chị em của chúng ta trong Hội Thánh, chấp nhận sứ vụ của Hội Thánh, dù phải chịu ngược đãi hay chịu chết (Số 83).

 

3/ NHIỆM VỤ CỦA VIỆC DẠY GIÁO LÝ:

Chúng ta đạt được mục tiêu của việc dạy Giáo Lý bằng cách thi hành những nhiệm vụ rõ ràng, mà tất cả đều cần thiết và liên quan với nhau. Sách Chỉ Nam nói rằng các nhiệm vụ của việc dạy Giáo Lý được thấy trước hết trong sứ vụ của Chúa Giêsu, là Thầy. Người dạy các môn đệ cầu nguyện, Người khắc vào tâm trí các ông các nhân đức của Tin Mừng, và Người sửa soạn các ông để đem Tin Mừng đến cho người khác (Số 87 và 88). Bởi đó, NHIỆM VỤ CỦA VIỆC DẠY GIÁO LÝ là :

  • Gíáo Lý phải làm gia tăng sự hiểu biết về Đức Tin. Các người được học Giáo Lý, trước hết cần phải ao ước được biết Đức Kitô,và có sự hiểu biết về Người mỗi ngày một hơn qua việc học hỏi Thánh Truyền và Thánh Kinh. Nhiệm vụ này là đào sâu lời Tuyên Xưng Đức Tin hay Kinh Tin Kính. Sự hiểu biết sâu xa về Đức Tin không những giúp học viên sống trọn vẹn hơn trong Đức Kitô, nhưng cũng sửa soạn cho học viên ấy cắt nghĩa về Đức Tin cho người khác (Số 85a).
  • Giáo Lý phải dẫn đến việc tham dự Phụng Vụ Thánh cách đầy đủ, ý thức và tích cực. Qua môn Giáo Lý, học viên được giáo dục về cuộc gặp gỡ Đức Kitô cách đặc quyền nhất trong Hội Thánh: đó là trong Phụng Vụ Thánh, nhất là trong các Bí Tích. Việc hiểu biết sâu xa hơn về Đức Tin phải dẫn đến sự hiểu biết về cách biểu lộ Đức Tin trong Phụng Vụ Thánh (Số 85b).
  • Giáo Lý phải dạy việc đào luyện về luân lý. Sự hiểu biết về Đức Kitô đòi hỏi chúng ta phải theo Chúa trên Đường Thánh Giá, là con đường dẫn về cùng Đức Chúa Cha. Việc dạy Giáo Lý cũng sửa soạn cho học viên làm chứng cho Chúa trong đời sống thường nhật. Bài Giảng Trên Núi mà qua đó Đức Kitô dạy ý nghĩa hoàn hảo của Thập Giới. Bài giảng này phải luôn luôn là điểm qui chiếu cho việc đào luyện về luân lý của môn Giáo Lý (Số 85c).
  • Giáo Lý phải dạy cách cầu nguyện. Tình bằng hữu nghĩa thiết với Đức Chúa Giêsu Kitô có nghĩa là cầu nguyện với Người, nhất là bằng những lời mà Chính Người đã dạy chúng ta: Kinh Lạy Cha. Tất cả cảm xúc mà Chúa Giêsu biểu lộ trong Kinh Lạy Cha đều được dạy trong Giáo Lý: “thờ phượng, chúc tụng, cảm tạ, tin tưởng như con cái, cầu xin và kính sợ vinh quang [của Chúa Cha]” (Số 85d)
  • Giáo Lý phải gíáo dục để sống đời sống cộng đồng. Việc dạy Giáo Lý ghi khắc vào tâm trí học viên các nhân đức nuôi dưỡng đời sống Hội Thánh: “tinh thần đơn giản và khiêm nhường…; chăm sóc cho những người thấp hèn nhất trong anh em…; nhất là những người bị ruồng bỏ…; sửa lỗi cho nhau trong tình huynh đệ…; cầu nguyện chung…; tha thứ cho nhau (Số 86b).

Việc giáo dục để sống cộng đồng gợi lên lòng ao ước hiệp nhất Kitô giáo. Việc dạy Giáo Lý cổ võ một sự đại kết thật sự đến độ trang bị cho học viên bằng sự trình bày giáo huấn của Hội Thánh một cách rành mạch và đầy đủ. Việc trình bày giáo huấn của Hội Thánh phải bao gồm “những yếu tố của Đức Tin” mà Hội Thánh Công Giáo cùng chia sẻ với các giáo hội hay cộng đồng Kitô khác.

  • Giáo Lý chuẩn bị cho việc dẫn nhập vào việc Loan Báo Tin Mừng. Việc dạy Giáo Lý sửa soạn cho học viên trở thành nhân chứng hữu hiệu cho Chúa Giêsu Kitô trong thế gian: trong sở làm hay trong đời sống nghề nghiệp, trong các hoạt động giải trí và văn hóa. Đồng thời, nó cũng dẫn học viên đến việc trực tiếp phục vụ Hội Thánh theo ơn gọi của họ trong đời sống.

 Trong việc dẫn đưa học viên vào việc truyền giáo của Hội Thánh, môn Giáo Lý cũng phải khuyến khích ơn gọi linh mục và đời thánh hiến dưới nhiều hinh thức khác nhau, để những học viên mà Thiên Chúa Cha mời gọi vào những ơn gọi này được giúp đỡ đáp trả để xây dựng Nhiệm Thể Đức Kitô.

 Giáo dục cho việc Loan Báo Tin Mừng bao gồm việc sửa soạn cho việc đối thoại với những người khác tín ngưỡng một cách kính trọng. Về việc đối thoại với những tôn giáo khác, cần phải nhắc nhở học viên về nhiệm vụ tuyên xưng Niềm Tin vào Đức Kitô của họ (Số 86c).

Việc dạy Giáo Lý sử dụng hai phương tiện chính để làm tròn những nhiệm vụ đó: “truyền thụ sứ điệp Tin Mừng và cảm nghiệm đời sống Kitô hữu” (Số 87).

 

II- PHƯƠNG PHÁP KHAI TÂM TRONG VIỆC TRUYỀN ĐẠT GIÁO LÝ

 

1/ KHAI TÂM KITÔ GIÁO LÀ GÌ?

  • Khai Tâm Kitô Giáo là việc dẫn nhập vào tín lý, vào đời cầu nguyện và phụng tự, và vào đời sống nhân chứng cho những người, nhờ ơn Chúa , đã quyết định theo Đức Kitô.

– Việc khai tâm Kitô Giáo được hoàn thành nhờ việc dạy Giáo Lý có liên quan đến việc lãnh nhận các Bí Tích Khai Tâm (Thánh Tẩy, Thêm Sức và Thánh Thể).

– Việc dạy Giáo Lý này dành cho :

+ Những người trưởng thành chưa được rửa tội đang là dự tòng,

+ Những người trưởng thành đã được rửa tội, nhưng chưa hoàn toàn hiệp thông với Hội

Thánh Công Giáo,

+ Những người Công Giáo cần hoàn tất việc khai tâm, hay trở lại sống Đức Tin,

+ Những trẻ em hay thanh thiếu niên đã được rửa tội đang lớn lên trong sự hiểu biết và

thực thi Đức Tin Công Giáo.

 

2/ KHAI TÂM NHƯ THẾ NÀO?

Sách Chỉ Nam Giáo Lý đã nêu lên một số trở ngại và cũng đã đề ra cho chúng ta những giải pháp sau :

  • Các Giáo Lý viên cần hiểu rằng dạy Giáo Lý là “Trường Dạy Đức Tin”, vì thế họ phải biết giúp cho các học viên đào sâu toàn thề đời sống Kitô hữu về mọi phương diện.
  • Cần phải đặt việc dạy Giáo Lý trên nền tảng của cả Thánh Kinh lẫn Thánh Truyền, có nghĩa là việc dạy Giáo Lý phải nhắc đến đến những kinh nghiệm và suy tư của Hội Thánh trong hai ngàn năm qua.
  • Cần phải luôn quy chiếu về mục đích của việc Dạy Giáo Lý là hiệp thông với Đức Chúa Giêsu Kitô, cho nên phải trình bày Đức Tin một cách trọn vẹn, nhất là toàn thể chân lý về mầu nhiệm Đức Kitô.
  • Cần phải nêu lên sự hạn chế trong việc trình bày một số chân lý Đức Tin, thí dụ, chân lý về sự liên quan giữa Thiên Chúa và con người, về tội lỗi và ân sủng, về Cánh Chung.

Cần phải chắc chắn rằng các sách giáo khoa về Giáo Lý không được trình bày một chiều, làm tổn thương đến sự vẹn toàn của sự hiểu biết về Đức Tin.

  • Cần phải liên kết việc dạy Giáo Lý với “Phụng Vụ” cách hoàn toàn, để các cử chỉ, biểu tượng, nghi thức, và kinh đọc trong Phụng Vụ trở thành một phần của việc trình bày Đức Tin.
  • Cần phải vượt qua sự co kéo giữa phương pháp và nội dung của môn Giáo Lý và tìm những cách dạy Giáo Lý cho phù hợp với học viên và sự toàn vẹn của tín lý.
  • Cần phải trình bày Đức Tin cho phù hợp với nền văn hóa xã hội và trình độ của học viên.
  • Cần phải tôn trọng thời điểm của Chúa Thánh Thần khai mở cho học viên thấu đạt.
  • Cần phải coi việc đào luyện các tông đồ Giáo Lý cho việc truyền giáo là một công tác trọng yếu của việc dạy Giáo Lý.

 

3/ CÁCH TRUYỀN ĐẠT GIÁO LÝ CHO NGƯỜI ĐƯỢC KHAI TÂM

Để có thể đáp ứng được những nhu cầu đa dạng của người được Khai Tâm, Giáo Lý Viên cần chú ý :

– Dành nhiều thời gian tìm hiểu và đối thọai để biết hoàn cảnh sống cũng như khát vọng tâm linh của từng dự tòng.

– Khi giảng dạy giáo lý nên khởi đi từ những kinh nghiệm đời thường để đưa dự tòng đến những chân lý cao siêu.

– Cần đào sâu ý nghĩa trong đời sống mới trong Chúa Kitô hơn là những chi tiết của mầu nhiệm.

– Cần giúp dự tòng có cái nhìn đại cương về lịch sử cứu độ hơn là chuyên sâu một khía cạnh. Công việc đó nên để sau khi Thánh Tẩy trong các lớp giáo lý bồi dưỡng.

– Phương pháp trình bày giáo lý góp phần rất lớn vào việc lãnh hội đức tin của dự tòng. Vì thế phải tùy theo thời gian, đối tượng và khả năng lãnh nhận của mỗi dự tòng. Có những dự tòng biếng nhác cần được hướng dẫn thế nào để họ hiểu và nhớ ngay trong giờ học. Có những điểm giáo lý chính yếu cần nhắc đi nhắc lại để học viên nắm vững và nhớ lâu.

– Cần tập cho dự tòng những thói quen đạo đức để nuôi dưỡng đức tin : những bản kinh thông dụng, những lời nguyện tắt, những bài hát… sẽ in sâu vào lòng đạo các tân tòng.

– Ngoài ra, các buổi gặp gỡ trao đổi giữa giáo lý viên với dự tòng, hoặc giữa các dự tòng với nhau, hoặc với cộng đòan tín hữu sẽ giải quyết được nhiều khúc mắc của dự tòng. Những buổi cử hành nghi thức dự tòng cũng sẽ hỗ trợ rất lớn cho đức tin của các dự tòng và của cộng đoàn. Những buổi cầu nguyện, tập dượt nghi thức kỹ lưỡng sẽ mang đến những hiệu quả tốt đẹp không ngờ cho các dự tòng và cộng đoàn tín hữu.

 Việc dạy giáo lý luôn luôn là một chiều kích nền tảng của công cuộc đào tạo mỗi người tín hữu, vì thế để thực hiện viêc khai tâm, không thể đơn thuần theo một đường lối, một công thức đã được dọn sẵn. Cần phải phân chia theo những lứa tuổi khác nhau , bởi vì mỗi giai đoạn của đời sống của con người đều có những thách đố, những hoàn cảnh khác biệt, cũng như những bổn phận luôn mới mẻ của ơn gọi làm Kitô hữu.

Phải có những huấn giáo được thay đổi và bổ sung tùy theo các lứa tuổi, sao cho phù hợp với nhu cầu và khả năng của người đón nhận.

Do đó tầm quan trọng là phải chú ý đến mọi yếu tố liên hệ, phải cố gắng phối hợp một cách khôn ngoan những giai đoạn khác nhau của tiến trình đức tin, và đặc biệt lo cho việc dạy giáo lý trẻ em được phát huy một cách hài hòa trong suốt những giai đoạn tiếp nối.

Riêng về việc truyền đạt Giáo lý cho những những trường hợp đặc biệt như người trưởng thành, người cao tuổi… thì chúng ta cũng phải có những phương pháp riêng.

 

  • KHAI TÂM CHO CÁC EM ẤU NHI VÀ THIẾU NHI :

 

Việc Khai tâm cho các em nhỏ cần phải liên kết với hoàn cảnh và điều kiện đời sống của các em, đó là công trình của nhiều yếu tố giáo dục bổ sung, trong đó một số có tầm quan trọng đặc biệt và có một phạm vi phổ quát.

+ Mỗi lứa tuổi, ấu nhi cũng như thiếu nhi, cần phải được hiểu và đối xử theo những đặc tính riêng, làm nên giai đoạn đầu tiên của đời sống xã hội và của việc giáo dục nhân bản cũng như Kitô giáo trong môi trường gia đình, học đường và Hội Thánh. Phải coi đó là những giai đoạn quyết định cho đời sống đức tin mai sau.

+ Theo truyền thống nền tảng, giai đoạn khai tâm Kitô giáo được bắt đầu với Bí tích Rửa tội, thường được hoàn tất trong lứa tuổi này. Việc lãnh nhận các bí tích giúp cho đức tin của em được hình thành một cách có hệ thống cũng như dẫn đưa em vào đời sống của Hội Thánh.

+ Trong thời thơ ấu, tiến trình dạy giáo lý tất nhiên phải có tính cách giáo dục, quan tâm phát huy những nguồn năng lực nơi con người, vốn là nền tảng nhân bản của đời sống đức tin, như ý thức về lòng tin tưởng, vô vị lợi, hy sinh, kêu xin, hợp tác cách vui tươi… dạy cho biết cầu nguyện, cũng như khai tâm vào Thánh Kinh là những khía cạnh chính yếu của nền giáo dục Kitô giáo dành cho trẻ em.

 Những em ấu nhi và thiếu nhi không được nâng đỡ về phương diện tôn giáo trong gia đình hay không được đi học.

Con số những em thiếu nhi và ấu nhi bị thiệt thòi trầm trọng ngày một gia tăng, vì các em không được nâng đỡ một cách thích hợp về phương diện tôn giáo trong gia đình, hay vì các em không có một gia đình đích thực , hay vì các em không được đến trường, hay vì các em phải cam chịu sự bất ổn nơi xã hội, thiếu thích nghi , hay vì những nguyên nhân khác do hoàn cảnh chung quanh gây nên. Thậm chí có nhiều em không được rửa tội, những em khác chưa học xong giai đoạn khai tâm. Cộng đoàn Kitô hữu có nhiệm vụ phải lo liệu cho các em có được sự bổ túc quảng đại, thông thạo và thiết thực, bằng cách đối thoại với các gia đình, đề nghị với họ những hình thức giáo dục học đường thích hợp, dạy giáo lý theo những khả năng và nhu cầu cụ thể của các em.

 

  • KHAI TÂM CHO NGƯỜI TRẺ.

 

Cần phải quan tâm đến tình trạng tôn giáo khác biệt; có những thanh niên chưa được rửa tội; có những thanh niên cũng chưa học xong giáo lý khai tâm Kitô giáo, hay đang khủng hoảng đức tin có khi trầm trọng, những thanh niên khác đang hay đã mong ước được giúp đỡ để có một chọn lựa về đức tin.

 Nói chung, phải đề ra một cách truyền đạt giáo lý cho giới trẻ với những đường lối mới, quan tâm đến sự nhạy cảm và những vấn đề của lứa tuổi họ, thuộc phạm vi thần học, đạo đức, lịch sử, xã hội… Phải dành một vị trí chính đáng cho việc giáo dục chân lý và tự do theo Tin Mừng, về huấn luyện lương tâm, giáo dục tình yêu, ơn gọi và sự dấn thân Kitô giáo trong xã hội, về trách nhiệm truyền giáo trong thế giới.

Dù vậy phải ghi nhận rằng ngày nay, việc loan báo Tin Mừng cho giới trẻ thường phải có một chiều kích thừa sai hơn là chỉ có tính cách dự tòng. Thực vậy, hoàn cảnh luôn đòi buộc khi làm việc tông đồ nơi giới trẻ phải có một tinh thần hăng say mang tính nhân loại và thừa sai, như một bước đầu tiên cần thiết để làm chín muồi những dự định thuận lợi nhất cho việc dạy giáo lý thuần túy. Vì vậy, thực tế nhiều khi đòi buộc phải tăng cường hoạt động tiền dự tòng trong tiến trình giáo dục toàn diện.

 Một trong những nút phải tháo gỡ liên quan đến sự khác biệt “ngôn ngữ” (tâm trạng, sự nhạy cảm, các sở thích, lối sống, ngôn từ…) giữa giới trẻ và Hội Thánh (việc dạy giáo lý, các giáo lý viên). Vì thế phải nhấn mạnh đến sự cần thiết thích nghi “việc dạy giáo lý cho giới trẻ” bằng cách diễn tả sứ điệp của Chúa Giêsu theo ngôn ngữ của họ “với lòng kiên trì và khôn ngoan, mà không làm sai lạc sứ điệp ấy”.

 

  • KHAI TÂM CHO NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH.

 

Khi đề cập đến đức tin cho những người trưởng thành cần nghiêm chỉnh lưu tâm đến những kinh nghiệm cuộc đời, những điều kiện sống và những thách đố họ gặp phải. Những vấn nạn và những nhu cầu đức tin của họ có rất nhiều và đa dạng.

Có thể phân biệt như sau:

– Những tín hữu trưởng thành sống phù hợp với sự chọn lựa đức tin của mình và thành thực muốn đào sâu đức tin.

-Những người trưởng thành, mặc dầu đã được rửa tội, nhưng không được học giáo lý cho cẩn thận như đòi buộc hay chưa hoàn tất quãng đường khai tâm Kitô giáo hay đã sống xa lìa đức tin,

đến nỗi có thể gọi họ “gần như là dự tòng”

– Những người trưởng thành chưa được rửa tội thích hợp với thời kỳ dự tòng thực sự và đúng nghĩa.

-Cũng phải kể đến những người trưởng thành đến từ các giáo phái Kitô, không hoàn toàn hiệp

thông với Hội Thánh Công Giáo.

 Những bổn phận chung và riêng của việc dạy giáo lý cho người trưởng thành.

Để có thể đáp ứng những mong đợi sâu xa nhất của thời đại chúng ta, việc dạy giáo lý cho người trưởng thành phải trình bày một đức tin công giáo toàn vẹn, xác thực và mạch lạc, như Hội Thánh hiểu, phải đặt lên hàng đầu việc loan báo ơn cứu độ, soi sáng cho nhiều khó khăn hiện nay, như những mập mờ, hiểu lầm, thiên kiến và ngăn trở; làm cho thấy giá trị thiêng liêng và đạo đức của sứ điệp; dạy cho biết đọc Thánh Kinh với đức tin và thực hành việc cầu nguyện. Việc dạy giáo lý phải dựa rất nhiều vào sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo và các sách giáo lý dành cho những người trưởng thành của các Giáo Hội địa phương, nhưng cần tham chiếu vào sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo.

 

III-/ NHỮNG GIAI ĐOẠN TIẾN BƯỚC TỪ DỰ TÒNG ĐẾN TÂN TÒNG.

 

Tiến trình khai tâm cho người lớn đã được nói rõ trong sách “Nghi thức gia nhập Kitô giáo của người lớn” ban hành vào năm 1972 được sọan thảo theo chỉ thị canh tân của Công đồng Vatican II .

Tiến trình này được sắp xếp theo nhiều giai đoạn với các nghi thức phụng vụ để người dự tòng từng bước khám phá các chân lý Kitô giáo. Thánh Tẩy, Thêm Sức và Thánh Thể là ba bí tích đi liền với nhau trong tiến trình gia nhập Kitô giáo:

 

* Chúng ta sẽ cùng học hỏi kỹ hơn về các giai đoạn trên như Một Kiểu Mẫu Cho Phương Pháp Khai Tâm qua Phần GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT TIẾN TRÌNH GIA NHẬP KITÔ GIÁO (Theo từng giai đoạn)

 

  1. TẦM QUAN TRỌNG CỦA CHƯƠNG TRÌNH “MỤC VỤ DỰ TÒNG”:

 

Trong những giai đoạn tiến bước từ Dự Tòng đến Tân Tòng, Giáo Lý Viên phải nắm vững Giáo Lý và cẩn trọng để truyền đạt cho học viên thấy rõ được tầm quan trọng của Chương trình Mục Vụ Dự Tòng.

Giáo Lý Viên cần nghiêm túc:

 – Thực hiện định hướng của Công đồng Vatican II trong Hiến chế Phụng vụ Thánh:

“Phải duyệt lại hai Nghi lễ Rửa tội người lớn, một đơn giản và một trọng thể theo tổ chức dự tòng được cải tổ lại”. (số 66)

– Tiến trình “Dự tòng” phải được thực hiện trong và với nhịp sống đức tin của cộng đoàn Dân Chúa.

– Tiến trình Dự tòng phải trải qua những “thời gian” cần thiết với các “giai đoạn phụng vụ” thích hợp để việc “gia nhập Kitô giáo” là một cuộc “lớn lên của đức tin”, một chuyển biến nội tâm và toàn bộ cuộc sống thực sự.

 

  1. CÁC THỜI GIAN HUẤN GIÁO : SỐNG ĐẠO CỦA DỰ TÒNG VÀ CÁC GIAI ĐOẠN PHỤNG VỤ TƯƠNG ỨNG

 

Theo Sách “Nghi thức Gia nhập Kitô giáo của người lớn theo từng giai đoạn”,Có thể chia tiến trình huấn giáo và sống đạo của Dự Tòng làm 4 thời gian chính sau đây :

 

2.1- THỜI TIỀN DỰ TÒNG ( KHỞI GIẢNG TIN MỪNG) :

Đây là thời gian khởi đầu việc trở lại, là cuộc khởi hành tiến vào con đường đức tin Kitô giáo, là cuộc “gặp gỡ” ban đầu giữa người chưa có đức tin đang muốn tiến đến gặp gỡ Thiên Chúa, và Giáo Hội đang mở rộng vòng tay đón chờ. Vì thế, nội dung giáo lý của thời gian nầy là giúp giới thiệu cho người dự tòng những điểm khái quát về đức tin Kitô giáo bao gồm những mầu nhiệm chính yếu : Thiên Chúa, Đức Giêsu-Kitô, Lời mặc khải (Kinh Thánh), Giáo Hội.

Kết thúc thời gian Tiền Dự Tòng để bước vào Thời gian Dự tòng chính thức sẽ có các cử hành phụng vụ được gọi là “Giai đoạn phụng vụ I” với Nghi lễ trọng điểm : “Tiếp nhận làm người dự tòng”.

 

2.2- THỜI DỰ TÒNG CHÍNH THỨC :

Đây là thời gian dài nhất (có thể kéo dài nhiều năm), nhằm giúp các dự tòng học hỏi đạo lý và các nghi lễ liên hệ đến đương sự. Trong thời gian nầy có một số các cử hành phụng vụ thích hợp (Thuộc Giai đoạn phụng vụ I ) để các dự tòng hội nhập sâu xa vào đời sống đức tin của Dân Chúa : Đó là các cử hành :

Cử hành Lời Chúa – Nghi lễ Trừ tà – Nghi thức Cầu phúc – Nghi thức Xức dầu

 

2.3- THỜI CHUẨN BỊ CUỐI CÙNG :

Đây là Thời gian cao điểm của tiến trình Dự tòng. Thời gian này thường bắt đầu và kéo dài suốt Mùa Chay, là lúc các người dự tòng chuẩn bị những hành trang thiêng liêng cần thiết sau cùng để được lãnh nhận các bí tích nhập đạo : Rửa tội, Thêm Sức và Mình Thánh Chúa. Thời gian nầy được đánh dấu bởi hai trọng tâm chính tương ứng với hai giai đoạn phụng vụ:

 

* Giai đoạn 1: THANH TẨY VÀ SOI SÁNG ( Thuộc GIAI ĐOẠN PHỤNG VỤ II )

– Để kết thúc giai đoạn “dự tòng chính thức” và bắt đầu “Thời chuẩn bị cuối cùng”.

Sẽ có “Nghi lễ tuyển chọn”

– Sau nghi lễ nầy, sẽ liên tiếp cử hành một loạt các nghi thức khác như là những bước tiến, những bậc

thang dẫn đến các bí tích.

Đó là các nghi thức :

1- Ba nghi thức khảo hạch. 2 – Nghi thức trao kinh Tin Kính – Lạy Cha

3- Nghi thức Trả kinh Tin Kính, 4 – Nghi thức “Mở ra” –

5- Nghi thức Đặt Tên Thánh 6 – Nghi thức Xức dầu Dự tòng.

 

* Giai Đoạn 2 : LÃNH NHẬN CÁC BÍ TÍCH NHẬP ĐẠO (Thuộc GIAI ĐOẠN PHỤNG VỤ III )

 

Chóp đỉnh của “Thời chuẩn bị cuối cùng” cũng là tiêu đích của tiến trình dự tòng . Đó là thời điểm các dự tòng lãnh nhận các Bí tích gia nhập Kitô giáo : Rửa Tội, Thêm Sức và Thánh Thể.

Đây cũng được gọi là “Giai đoạn phụng vụ III”, giai đoạn phụng vụ cuối cùng trong tiến trình cử hành gia nhập Kitô giáo. Việc cử hành ba Bí tích Nhập đạo sẽ được thực hiện trong chính đêm Vọng Phục Sinh như truyền thống lâu đời của Hội Thánh, hoặc có thể tuỳ nghi thực hiện vào một thời gian thích hợp.

 

  1. THỜI SAU NHẬP ĐẠO : THỜI NHIỆM HUẤN.

Sau khi lãnh nhận các Bí tích nhập đạo, các dự tòng còn phải được đào sâu mầu nhiệm đức tin, tiếp cận gần gũi hơn, thân mật hơn các cử hành phụng vụ của Hội Thánh và dấn thân tích cực hơn, sâu xa hơn vào nhịp sống đức tin của Dân Chúa. Đây là thời cuối cùng, thời nhiệm huấn.

 Các Anh Chị Giáo Lý Viên thân mến,

 Qua những chỉ dẫn cặn kẽ của “ Sách Chỉ Nam về dạy Giáo lý” , cũng như sách “Nghi thức gia nhập Kitô giáo của người lớn”, chúng ta đã vừa được cùng nhau học hỏi thêm các kỹ năng của việc Truyền Đạt Giáo Lý. Hy vọng tất cả các anh chị đã nắm vững được Phương Pháp Khai Tâm Kitô Giáo theo những chỉ dẫn của Hội Thánh.

Với những kỹ năng vừa được trang bị này,nếu mỗi người chúng ta góp thêm lòng nhiệt thành và yêu mến của mình, nếu chúng ta dốc toàn sức để Gọi Mời Anh Chị Em vào Hòa Nhập; cũng như hết sức cố gắng Nối Kết Họ với Giáo Hội, thì chắc chắn chúng ta sẽ thể hiện được Sứ Mạng Giáo Lý viên của mình cách xuất sắc!

Trước khi kết thúc, xin đề nghị các anh chị cùng đem áp dụng các kỹ năng mình vừa học vào một bài Giáo lý cụ thể : “MỘT CÁCH KHAI TÂM KITÔ GIÁO”.

MỘT CÁCH KHAI TÂM KITÔ GIÁO

1/ Mục Đích: Giúp cho đương sự có kinh nghiệm bản thân về Chúa Giêsu Kitô,

về tình yêu của Thiên Chúa.

2/ Giả thiết: Đương sự có thiện chí tìm hiểu Đạo và tập sống Đạo.

 3/ Ghi nhận quan trọng :

Kitô Giáo qui về trọng tâm là con người Đức Giêsu Kitô và câu chuyện của

Ngài. Vì thế có lẽ tốt hơn nên bắt đầu Khai tâm Kitô Giáo bằng cách trực tiếp

giới thiệu câu chuyện Đức Giêsu.

Câu chuyện này bao gồm:

– Bối cảnh lịch sử xã hội, tôn giáo thời Đức Giêsu.

– Cuộc đời, hoạt động, giáo huấn, cái chết và sự sống lại của Đức Giêsu.

Từ câu chuyện Đức Giêsu, nhất là từ Giáo Huấn của Người, ta sẽ trình bày cho đương sự về Chúa Cha, về Chúa Thánh Thần và về Giáo Hội là Thân Mình Chúa Giêsu Kitô, tiếp nối sứ mạng của Người.

 4/ Các đối tượng khác nhau: Nói chung, chỉ cần phân biệt 2 loại đối tượng chính là:

Có học ( trí thức ) và ít học ( bình dân ).

* Với Người Có Học:

* Có thể trao Sách Tin Mừng cho họ để đọc và tiếp cận câu chuyện Đức Giêsu.

Họ sẽ có các câu hỏi; khi gặp, ta sẽ giúp làm sáng tỏ cho họ.

* Không nên quá chú trong việc “ minh giáo ”, tức lập luận nhiều hay tranh cãi với họ…

Thay vào đó, nên chú trọng trao chứng tá, chứng từ , và tùy hoàn cảnh giúp họ làm quen với

việc cầu nguyện.

* Với Người Bình Dân:

* Kể câu chuyện Đức Giêsu cách đơn sơ. Giúp họ làm bạn với Đức Giêsu , chia sẻ tâm tư

tình cảm, ý chí của Ngài.

* Rất nên giới thiệu sớm họ vào Cộng Đoàn Phụng Vụ, Cầu nguyện.

 

*** Trường hợp khai tâm Kitô giáo cho một Đảng viên Cộng sản :

Có lẽ tốt hơn không nên nhìn họ như một người “ đặc biệt” mà ta phải dè dặt hay đối phó.

Nên xem họ như mọi người khác.

Nếu họ thắc mắc, chất vấn về Đức Tin, ta chân thành và khiêm tốn trình bày theo khả năng mình;

nếu cần, ta giới thiệu họ cho một người am hiểu hơn để giúp họ làm sáng tỏ những gì mà họ còn bị

khúc mắc.

 

Tóm lại, để thể hiện được một Đức Tin luôn biết “ Gọi Mời Hòa Nhập Và Nối Kết ” thì tất cả chúng ta cần nhớ rằng , bên cạnh những Phương Pháp Truyền đạt Giáo lý , còn một Phương Pháp KHAI TÂM rất quan trọng mà tất cả Giáo Lý Viên cũng như mọi Kitô hữu cần phải cẩn thận và ý thức để rao giảng, đó là ĐỜI SỐNG CHỨNG TÁ của Cá Nhân và Cộng Đoàn .

Vâng, đấy là điều quan trọng, là phương pháp hữu hiệu nhất trong việc giới thiệu Kitô Giáo cho bất cứ ai!

 Trước khi kết thúc, con xin kính gửi đến Quý Cha, Quý Thầy, Quý Nữ Tu và tất cả các anh Chị Giáo Lý Viên lời khuyên mà Thánh Phaolô đã gửi cho Giáo Lý Viên Timôthêô.

Và chắc chắn hôm nay, Thánh Nhân cũng đang thân ái gửi đến tất cả các Giáo Lý Viên chúng ta:

 “ Hãy rao giảng Lời Chúa, hãy lên tiếng, lúc thuận tiện cũng như lúc không thuận tiện; hãy biện bác, ngăm đe, khuyên nhủ, với tất cả lòng nhẫn nại và chủ tâm dạy dỗ…

Xin Chúa ở cùng thần trí chúng ta. Kính chúc tất cả được tràn đầy ân sủng!” ( 2 Timôthêô 4,2 + 22).

 

Nguồn: https://julianaspc.wordpress.com/

Comments powered by CComment